Emtia piyasası büyürken net uzun pozisyonlar neden geriledi?
- 23 Ekim tarihinde sona eren haftada JPMorgan'ın izlediği emtia açık pozisyonlarının değeri önceki haftaya göre 19,8 milyar dolar artarak 2,07 trilyon dolara yükseldi ve art arda üçüncü haftalık artışını kaydetti. Enerji 39,2 milyar dolar artarak piyasanın tamamındaki net artışı aştı; metal ve tarım ürünleri ise sırasıyla 13,4 milyar dolar ve 7,6 milyar dolar azaldı.
- Açık pozisyon değeri sözleşme sayısı, sözleşme büyüklüğü ve son fiyatlar üzerinden hesaplandığından fiyatların yükselmesi de bu değeri artırır. Sözleşme sayısındaki değişime göre tahmin edilen haftalık piyasa genelindeki net giriş 12,9 milyar dolardı; bu, değer artışından farklı bir göstergedir.
- Yatırımcı net uzun pozisyonlarına ilişkin başka bir gösterge, son açıklanan verilerde önceki haftaya göre 14,8 milyar dolar azalarak 206,6 milyar dolara indi; yaklaşık %7 oranındaki düşüşte başlıca metal ve tarım ürünleri etkili oldu. Bu gösterge belirli yatırımcı kategorilerinin net pozisyonlarını toplar ve tüm işlemci türlerini kapsayan açık pozisyon değerinden farklı bir kapsama sahiptir.
Enerji neden artışın merkezi oldu?
- 23 Ekim tarihinde sona eren haftada enerji açık pozisyonlarının değeri önceki haftaya göre %4 artarak yaklaşık 1,03 trilyon dolarla rekor seviyeye ulaştı; sözleşme sayısındaki değişim yaklaşık 15,7 milyar dolarlık net girişe karşılık geldi. Ham petrol ve rafine ürünlerin değerindeki artışı esas olarak fiyatlar yönlendirdi: ICE Brent haftalık %6, ICE gaz yağı ise %5,6 yükseldi.
- Doğal gaz açık pozisyonlarının değeri önceki haftaya göre %5 artarak 281 milyar dolara ulaştı; Avrupa TTF ve Asya JKM fiyatları sırasıyla %7 ve %6 yükselirken sözleşmelere 4,4 milyar dolarlık net giriş oldu. Kuzeybatı Avrupa ve Birleşik Krallık'ta havanın soğuması ısınma talebini artırdı; ancak elektrik üretiminde kömür ve linyit kullanımındaki artış doğal gazdakini aştı.
- JPMorgan, Brent'in adil değerine göre varil başına yaklaşık 20 dolarlık priminin, navlun maliyetlerinin Brent fiyatına doğrudan yansımasından çok jeopolitik riskten kaynaklanmasının daha olası olduğunu düşünüyor. Navlun maliyetlerinin artması esas olarak fiziki ham petrol fiyat farklarını değiştiriyor: uzun mesafeye taşınan ham petrolün gemide teslim değeri düşerken rafinerilerin varış maliyeti yükseliyor.
Metal ve tarım ürünlerinde pozisyon azaltımı nerede yoğunlaştı?
- Son açıklanan verilerde değerli metallerdeki net uzun pozisyonlar önceki haftaya göre 5 milyar dolar azaldı; bunun 3,9 milyar doları altındaki düşüşten kaynaklandı. Ana metallerdeki net uzun pozisyonlar 6,3 milyar dolar azalırken bakır bu düşüşe 4,8 milyar dolar katkıda bulundu. Bu sırada, 23 Ekim tarihinde sona eren haftada değerli metallerin açık pozisyon değeri %4 azalarak 271,6 milyar dolara indi; ancak sözleşme sayısındaki değişim, başlıca gümüşe yönelen 1,5 milyar dolarlık net girişe karşılık geldi.
- JPMorgan'ın momentum modeli, COMEX altın ve gümüşünün uzun vadeli fiyat momentum sinyallerinin hafta içinde satışa döndüğünü gösteriyor; gümüşün kısa vadeli göstergesi negatif uç değere ulaşarak satış eğiliminin zayıflıyor olabileceğine işaret etti.
- Tarım piyasasındaki açık pozisyon değeri önceki haftaya göre %2 azalarak 409 milyar dolarla iki ayın en düşük seviyesine indi. Tahıl ve yağlı tohum fiyatları düştü, sözleşmelerden 4,7 milyar dolarlık net çıkış oldu; ABD'de hasadın zirveye ulaşması ve Karadeniz tahıl koridorunun açılacağına ilişkin spekülasyonlar üreticileri satışa, yatırımcıları ise kâr realizasyonuna yöneltti. Banka, koridorun açılma olasılığını düşük görüyor.
Son model pozisyon değişimleri hakkında ne gösteriyor?
- JPMorgan QDS'nin 23 Ekim itibarıyla modeli, emtia yatırımcılarının net uzun pozisyonlarının son açıklanan değere göre yaklaşık 1,5 milyar dolar daha azalarak 205,1 milyar dolara indiğini tahmin ediyor. Modelde altın yaklaşık 4,1 milyar dolar azalırken bu düşüş, Brent'teki yaklaşık 4,1 milyar dolarlık artışla kısmen dengelendi.
- Karşılaştırma yaparken veri tarihlerine dikkat edilmeli: fiili pozisyon verilerinin çoğu 20 Ekim itibarıyla, TTF, Avrupa karbon emisyon tahsisatları, Londra Metal Borsası ve diğerlerine ait veriler ise 16 Ekim itibarıyladır; model tahmini bulunmayan piyasalarda son açıklanan değerler kullanılır.
- Açıklanan verilerde enerji net uzun pozisyonları önceki haftaya göre 1,5 milyar dolar arttı: Brent ve TTF sırasıyla yaklaşık 3 milyar dolar ve 3,1 milyar dolar yükseldi, ancak Dubai ham petrolü ve New York benzinindeki düşüşler artışın bir kısmını dengeledi.